SZKOLENIA DLA LEKARZY, TECHNIKÓW, PEDAGOGÓW, PSYCHOLOGÓW, TERAPEUTÓW I OSÓB ZAINTERESOWANYCH TEMATYKĄ NEUROMODULACJI
Interpretacja zapisu aEEG u noworodków przedwcześnie urodzonych
Interpretacja aEEG u noworodków przedwcześnie urodzonych to jedno z bardzo zaawansowanych zagadnień w diagnostyce neurologicznej. Ostatni artykuł z naszej serii, autorstwa dr. n. med. Łukasza Karpińskiego, przybliża specyfikę zapisu aEEG u wcześniaków, wyjaśniając, jak go prawidłowo oceniać i na co zwrócić szczególną uwagę, by monitorować stan pacjenta i określić rokowanie.
Autorem publikacji jest dr n. med. Łukasz Karpiński, doświadczony specjalista w dziedzinie neonatologii i ceniony wykładowca AKSON Centrum Edukacji, który w swojej pracy klinicznej
i podczas szkoleń dzieli się wiedzą z zakresu aEEG/CFM.
Opis aEEG u noworodka przedwcześnie urodzonego może stanowić wyzwanie. Wynika
to faktu, że jest wiele czynników wpływających na to jak wygląd zapis: dojrzałość noworodka, obecność ewentualnego krwawienia do ośrodkowego układu nerwowego, leukomalacja, zakażenie, mechaniczna wentylacja, hipotensja. Wpływ mają również podawane leki. Samo podanie surfaktantu może spowodować spadek amplitudy EEG trwający nawet kilkanaście godzin. Na sam koniec należy sobie zadać pytanie: czym jest norma EEG u wcześniaka, skoro samo wcześniactwo nie jest normą?
Pomimo tych trudności należy się kierować obowiązującą klasyfikacją, czyli przyporządkować ten zapis do jednego z 5 typów zapisu. Jednak należy zwrócić uwagę na jeszcze jedną rzecz, która wynika z charakteru typowego zapisu u wcześniaka. Zapis u skrajnego wcześniaka jest nieciągły, tzn., że występują tam okresy o podwyższonej amplitudzie (wyładowania – bursts), które są poprzedzielane okresami, kiedy amplituda jest minimalna. Średni trwają one ok. 10-20s, ale nawet u najbardziej niedojrzałych wcześniaków czas ten nie powinien przekraczać 45-60s. Około 28 tygodnia ciąży w zapisie pojawia się czynność ciągła, która od ok 30 tygodnia ciąży zaczyna dominować. Zmienia się również cykliczność. Ok. 30 tygodnia powinna być ona wyraźnie widoczna jako nieregularna zmienność dolnej granicy. Od 32-34 tygodnia ciąży zapis wygląda jak u noworodka donoszonego.
Z uwagi na obecność okresów i niższej amplitudzie dochodzi jeszcze jeden parametr
do analizy. Odległość pomiędzy wyładowaniami (IBI-interburst interval), parametr, który
na razie trzeba wyliczyć ręcznie korzystając z klasycznego EEG, mierzy się go w sekundach. Jednak pojawia się on w literaturze i możliwe, że w przyszłości aparat aEEG będzie ten parametr podawał jako mierzoną wartość liczbową. Z uwagi na fakt, że zapis u wcześniaka jest nieciągły, należy jednak pamiętać, że burst-suppression jest zawsze zapisem nieprawidłowym. Jeżeli zapis ten pojawi się w pierwszych dobach życia w 100% wiąże się
z ciężkim krwawieniem do OUN.
I właśnie aEEG w grupie wcześniaków powinno się używać do monitorowania pacjentów zagrożonych ciężkim krwawieniem do komór mózgu oraz tych z już obecnym krwawieniem, aby obserwować moment poprawy zapisu aEEG oraz występowanie drgawek. Kolejnym ważnym aspektem monitorowania tej grupy pacjentów jest ocena rokowania. Pacjenci, którzy się nieprawidłowo rozwijają w okresie późniejszym, mają zmiany w aEEG, które polegają na:
· Opóźnionym dojrzewaniu zapisu,
· Nieprawidłowym wzorcu zapisu,
· Wydłużonym IBI.
Aby zapis miał znaczenie rokownicze należy go wykonać do końca 2. tygodnia życia, najlepiej u dziecka, które nie otrzymuje leków sedacyjnych i przeciwbólowych. Takie postępowanie rokowniczo daje więcej informacji niż USG przezciemieniowe (w kontekście oceny rokowania). Nieprawidłowości w aEEG w pierwszych dobach życia u wcześniaków korelują również ze zmianami w NMR głowy.