SZKOLENIA DLA LEKARZY, TECHNIKÓW, PEDAGOGÓW, PSYCHOLOGÓW, TERAPEUTÓW I OSÓB ZAINTERESOWANYCH TEMATYKĄ NEUROMODULACJI
tDCS czy tACS? Kluczowe różnice i kryteria doboru metody stymulacji
Nieinwazyjna stymulacja mózgu zyskuje coraz większe znaczenie w neurorehabilitacji, psychiatrii i psychologii klinicznej. Wśród dostępnych metod szczególne miejsce zajmują tDCS (przezczaszkowa stymulacja prądem stałym) oraz tACS (przezczaszkowa stymulacja prądem zmiennym). Obie wykorzystują łagodne impulsy elektryczne w celu modulowania aktywności neuronalnej, ale różnią się mechanizmem działania, zastosowaniami i efektami.
W artykule autorstwa Weroniki Redos – specjalistki neurokognitywistyki i autorki współpracującej z AKSON Centrum Edukacji – pokazujemy dlaczego zrozumienie tych różnic jest kluczowe dla skutecznego doboru metody w praktyce. W ramach AKSON Centrum Edukacji oferujemy również specjalistyczne szkolenia, gdzie uczestnicy mogą poszerzyć swoją wiedzę na temat działania i zastosowania obydwu metod.
Na czym polega tDCS, a na czym tACS?
W tDCS przez skórę głowy przepływa stały, słaby prąd elektryczny (najczęściej 1–2 mA), który prowadzi do modulacji pobudliwości neuronów. Stymulacja anodowa zwiększa ich aktywność, podczas gdy stymulacja katodowa ją hamuje. Efektem sesji jest modyfikacja pobudliwości korowej w wybranych obszarach mózgu (odpowiedzialnych za różne funkcje poznawcze), która utrzymuje się nawet po zakończeniu sesji.
tACS natomiast wykorzystuje prąd zmienny o określonej częstotliwości, dzięki czemu pozwala na synchronizację z naturalnymi częstotliwościami mózgu. Może to wspierać procesy poznawcze, poprawiać jakość snu czy optymalizować pracę pamięci roboczej. W przeciwieństwie do tDCS, tACS nie tylko zmienia pobudliwość, ale wpływa też na czasowe wzorce aktywności mózgu. Wymaga ona również większej precyzji w doborze częstotliwości stymulacji niż tDCS, a jej efekty są bardziej podatne na indywidualne cechy mózgu pacjentów.
Dobór metody – od diagnozy pacjenta po cel terapii
Wybór pomiędzy tDCS a tACS zależy od wielu czynników:
● Charakterystyka problemu pacjenta – tDCS jest częściej stosowana w terapii depresji lekoopornej, po udarach mózgu czy w zaburzeniach poznawczych. tACS wybierana jest przede wszystkim przy zaburzeniach snu, problemach z pamięcią roboczą czy w badaniach nad uwagą.
● Cel stymulacji – jeśli celem stymulacji jest długotrwała zmiana pobudliwości określonych obszarów kory, lepszym wyborem będzie tDCS, a gdy zależy nam na modulacji rytmów mózgowych w czasie rzeczywistym to tACS może okazać się skuteczniejszą metodą.
● Tolerancja pacjenta i bezpieczeństwo – obie metody są nieinwazyjne i dobrze tolerowane, jednak odpowiedni dobór parametrów (natężenie, czas, częstotliwość) jest kluczowy w celu zapewnienia bezpieczeństwa i zadbania o komfort pacjenta.
Praktyczne aspekty zastosowania tDCS i tACS
W pracy z tDCS i tACS ważne jest precyzyjne rozmieszczenie elektrod, dostosowanie parametrów stymulacji do indywidualnych potrzeb pacjenta oraz regularna ocena efektów. Często wykorzystuje się te metody w połączeniu z innymi formami terapii, np. treningiem poznawczym, EEG Biofeedback czy fizjoterapią neurologiczną.
Warto pamiętać, że skuteczność zależy od liczby sesji i ich regularności, a standardowe protokoły obejmują zazwyczaj od 5. do 20. zabiegów.
Dlaczego warto szkolić się w AKSON?
tDCS i tACS to dwie komplementarne metody neuromodulacji, które odpowiednio dobrane, mogą znacząco wspierać proces leczenia i rehabilitacji pacjentów. W AKSON Centrum Edukacji specjaliści mogą zdobyć niezbędne umiejętności w zakresie tDCS – od podstaw teoretycznych, przez konfigurację urządzeń, po interpretację wyników badań. Szkolenia prowadzone są na certyfikowanym sprzęcie, w warunkach zbliżonych do realnej pracy z pacjentem. Dzięki temu uczestnicy zyskują pewność, że potrafią nie tylko poprawnie przeprowadzić zabieg, ale też dobrać optymalny protokół terapeutyczny dostosowany do indywidualnych potrzeb każdego pacjenta.
