SZKOLENIE DLA PSYCHOLOGÓW, PEDAGOGÓW, LOGOPEDÓW, TERAPEUTÓW, LEKARZY, FIZJOTERAPEUTÓW ORAZ STUDENTÓW KIERUNKÓW MEDYCZNYCH I PSYCHOLOGICZNYCH 

EEG Biofeedback, znany również jako neurofeedback, jest jedną z najbardziej obiecujących metod współczesnej neuroterapii. Łączy osiągnięcia neurofizjologii, technologii oraz praktyki klinicznej, umożliwiając pacjentom trening własnego mózgu w sposób bezpieczny, nieinwazyjny i oparty na mechanizmach neuroplastyczności. 

Choć metoda ta zyskuje coraz większą popularność w neurologii, psychiatrii oraz terapii zaburzeń rozwojowych, wielu pacjentów, jak i specjalistów wciąż zadaje pytania: Jak wygląda terapia neurofeedback w praktyce? Oraz co dokładnie dzieje się podczas sesji? Na te i na inne pytania odpowiadamy w poniższym artykule, autorstwa specjalistki neurokognitywistyki, Weroniki Redos. 

Terapia zaczyna się od diagnozy  

Mózg każdego człowieka funkcjonuje inaczej, zarówno pod względem aktywności fal mózgowych, jak i organizacji sieci neuronalnych. Dlatego podstawą skutecznej terapii jest 
prawidłowa kwalifikacja pacjenta oraz rzetelna diagnostyka neurofizjologiczna. W ramach diagnostyki przed rozpoczęciem terapii, przeprowadza się z pacjentem konsultację, w trakcie której zbiera się dokładny wywiad medyczny. Wywiad pozwala przeanalizować objawy, ocenić ewentualne wskazania i przeciwwskazania oraz określić cel terapeutyczny.  

Neurofeedback może być stosowany m.in. w ADHD i zaburzeniach koncentracji, zaburzeniach lękowych, depresji lekoopornej, bezsenności, migrenach, rehabilitacji poznawczej po urazach mózgu oraz treningu funkcji wykonawczych u osób zdrowych. Jednak aby terapia była bezpieczna i skuteczna, konieczne jest dopasowanie protokołu do indywidualnego profilu klinicznego pacjenta. 

QEEG – mapa aktywności mózgowej jako fundament terapii 

Coraz częściej standardem w profesjonalnych ośrodkach badawczych i terapeutycznych jest rozpoczęcie terapii neurofeedback od badania QEEG (ilościowe EEG). QEEG pozwala na obiektywną ocenę bioelektrycznej aktywności kory mózgowej. 

Badanie QEEG umożliwia: 

• analizę amplitudy i częstotliwości fal mózgowych, 

• identyfikację obszarów nadaktywności lub obniżonej aktywności, 

• ocenę asymetrii półkulowej, 

• wykrycie zaburzeń synchronizacji sieci neuronalnych, 

• porównanie wyników pacjenta z normami populacyjnymi. 
  
  

W praktyce klinicznej QEEG pozwala odpowiedzieć na pytanie: Dlaczego pacjent doświadcza określonych objawów na poziomie neurofizjologicznym? – będącego punktem wyjścia do stworzenia spersonalizowanego protokołu terapeutycznego. 

Dobór protokołu terapeutycznego, czyli jak wygląda personalizacja w neurofeedbacku 

Na podstawie diagnozy QEEG terapeuta opracowuje indywidualny plan treningowy, dopasowany do potrzeb i objawów pacjenta. W przypadku neurofeedbacku proces personalizacji polega na odpowiednim ułożeniu elektrod względem obszaru mózgu objętego treningiem. Następnie dobiera się pasma częstotliwości, które będą wzmacniane lub hamowane, ustawia parametry sesji (czas, intensywność, cele treningowe) oraz ustala sposób w jakim przekazywana będzie pacjentowi informacja zwrotna. Dobór odpowiedniego protokołu ma kluczowe znaczenie, gdyż neurofeedback jest terapią regulacyjną, której celem jest przywrócenie równowagi funkcjonalnej. 

Jak wygląda pojedyncza sesja EEG Biofeedback? 

Sesja neurofeedback jest bezbolesna i nieinwazyjna, a jej przebieg można opisać w kilku etapach: 

    1.Przygotowanie pacjenta – terapeuta umieszcza na głowie pacjenta elektrody EEG w określonych punktach, wybranych na podstawie wywiadu i diagnostyki poprzedzającej terapię. Elektrody nie generują żadnych impulsów, a jedynie służą rejestracji sygnału bioelektrycznego pochodzącego z mózgu pacjenta.

    2.Rejestracja aktywności mózgu w czasie rzeczywistym – system analizuje aktywność fal mózgowych w czasie rzeczywistym i porównuje ją z wybranymi parametrami treningu. 

    3. Informacja zwrotna (feedback) – pacjent otrzymuje natychmiastową informację zwrotną o zmianach w swojej aktywności mózgowej w zrozumiałej, atrakcyjnej formie, np. jako sygnał wizualny, dźwiękowy lub audiowizualny. Informacja ta jest sprzężona z celem treningu – gdy mózg pacjenta pracuje w pożądany sposób, wtedy gra nagradza go. Gdy wraca do niepożądanego wzorca, gra zwalnia lub postęp zostaje zahamowany. 

    4. Trening neuroplastyczny – powtarzanie sesji prowadzi do utrwalania korzystnych wzorców aktywności neuronalnej, ułatwiając uzyskanie wymaganej aktywności z sesji na sesję. Wytrenowane zmiany zaczynają przekładać się na poprawę funkcjonowania w codziennym życiu. 

Ile standardowo trwa terapia neurofeedback i kiedy pojawią się jej efekty? 

Neurofeedback jest procesem treningowym, dlatego wymaga czasu. Najczęściej terapia z wykorzystaniem EEG składa się z 20-40 sesji terapeutycznych (po kilka sesji tygodniowo przez okres kilkunastu do kilkudziesięciu tygodni), przy jednoczesnym cyklicznym monitorowaniu jej efektów. 

Pierwsze zmiany w codziennym funkcjonowaniu mogą być zauważalnie już po kilku tygodniach, np. lepsza jakość snu, poprawa koncentracja, zmniejszenie napięcia czy większa stabilność emocjonalna. Na pełne efekty należy poczekać jednak do zakończenia całego protokołu terapeutycznego, gdyż są one wynikiem stopniowej reorganizacji sieci neuronalnych. 

Monitorowanie postępów – terapia oparta na danych 

Nowoczesne systemy do EEG Biofeedback, np. marki ELMIKO®, umożliwiają długoterminowe monitorowanie efektów leczenia, poprzez: 

• analizę krzywej uczenia, 

• raportowanie postępów pacjenta, 

• porównanie map aktywności mózgu przed, w trakcie i po terapii, 

• cykliczne badania kontrolne QEEG. 

Dzięki temu neurofeedback staje się terapią mierzalną i obiektywną, a nie jedynie obserwacją obrazu klinicznego pacjenta. 

Zakończenie terapii neurofeedback i utrwalenie jej efektów 

Terapia neurofeedback kończy się zazwyczaj, gdy: 

• cele kliniczne zostaną osiągnięte, 

• aktywność mózgu ulegnie stabilizacji, 

• pacjent odczuje trwałą poprawę w swoim codziennym funkcjonowaniu. 

W celu utrwalenia pozytywnych efektów terapii, często zaleca się pacjentom dodatkowe sesje podtrzymujące, zadbanie o odpowiednią higienę snu i redukcję stresu oraz kontynuację innych form terapeutycznych lub neurorehabilitacyjnych. 

Neurofeedback jako terapia przyszłości 

EEG Biofeedback to metoda, która krok po kroku wspiera mózg w procesie samoregulacji i neuroplastyczności. W połączeniu z nowoczesną aparaturą medyczną marki ELMIKO®  oraz 
profesjonalnym szkoleniem terapeutów, neurofeedback staje się jednym z najbardziej perspektywicznych narzędzi współczesnej neuroterapii. 

Jeśli chcesz rozwinąć swoje kompetencje zawodowe w zakresie EEG Biofeedback i QEEG zgodnie z aktualnymi standardami klinicznymi, zapraszamy do zapoznania się z ofertą szkoleń prowadzonych w ramach AKSON Centrum Edukacji.  

Neurofeedback daje najlepsze efekty wtedy, gdy jest prowadzony w sposób uporządkowany: od diagnostyki, przez dobór protokołu, po monitorowanie zmian w czasie. W NEURODIAGNOSTYCE terapię EEG Biofeedback realizujemy w oparciu o badanie QEEG, wykorzystując certyfikowany sprzęt marki ELMIKO®. Zachęcamy do zapoznania się z ofertą
treningową na stronie NEURODIAGNOSTYKI. 

WIEDZA, KTÓRA POMAGA 

AUTORKA: Weronika Redos – specjalistka neurokognitywistyki, autorka współpracująca z AKSON Centrum Edukacji